Jaarverslag Vereniging Oud-Utrecht 2003

Algemeen
Het jaar 2003 was weer een lustrumjaar. Het 80-jarig bestaan van de vereniging werd op diverse wijzen en tijdstippen gevierd, deels samen met twee eveneens jubilerende dochters: Het Utrechts Monumentenfonds (UMF) dat 60 jaar bestond en de Stichting Publicaties Oud-Utrecht (SPOU, 15 jaar.). Bovendien bestond de Stichting Utrechts Geveltekenfonds 25 jaar.

De eerste lustrumactiviteit betrof de heruitgave van het Panorama van Utrecht uit 1859, een gezamenlijke actie van de SPOU en de Stichting Geschiedschrijving Utrechtse Stedelijke Ontwikkeling (GUSTO). Op 2 juni werd tijdens een rondvaart langs het Zocherplantsoen, waarvoor het college van B&W en de gemeenteraad van Utrecht waren uitgenodigd, het eerste exemplaar gepresenteerd.

Op 11 oktober werd in Utrecht de Lustrum- en Stichtendag gehouden, waarvoor ook leden van oudheidkundige verenigingen van het Oversticht waren uitgenodigd. Er is dit jaar dus geen afzonderlijke Stichtendag georganiseerd.

In het Academiegebouw belichtten twee sprekers, dr A.H.M. van Schaik en prof.dr O.J. de Jong, de rooms-katholieke respectievelijk protestantse reacties op het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie in 1853. Na een kort oponthoud in de pandhof van de Dom, waar het gezelschap kon luisteren naar de muziek van het carillon van de Domtoren die door de stadsbeiaardier A. Abbenes speciaal voor de lustrumviering ten gehore werd gebracht, werd in Paushuize de lunch geserveerd. Tijdens een tableau vivant op de binnenplaats van Paushuize, waar de aanbieding van een petitie aan koning Willem III in 1853 werd nagespeeld, bood de voorzitter van de vereniging aan de commissaris van de Koningin, mr B. Staal, een map aan met een cheque voor een lidmaatschap voor een jaar en een exemplaar van het Panorama van Utrecht. 's Middags konden de aanwezigen kiezen uit een bezoek aan de tentoonstelling Pracht en Praal van de Paus in museum Catharijneconvent en een rondleiding langs diverse binnenstadskerken. Een gezamenlijke borrel in de Pieterskerk sloot de Lustrum- en Stichtendag af.

Als laatste activiteit werd door de jubilerende Vereniging Oud-Utrecht, Utrechts Monumentenfonds en Stichting Utrechts Geveltekenfonds de Utrechtse Geschiedenisquiz georganiseerd. In 50 vragen over de geschiedenis van de stad en de provincie Utrecht werd de kennis van de deelnemers getest. Bijna zeventig personen stuurden hun antwoorden in. Tijdens een bijeenkomst op 18 november in de hal van het stadhuis, georganiseerd door de wethouder van onder andere monumenten, mr J. van Zanen, werden door de gastheer de prijzen uitgereikt.

Bestuur, redacties en commissies
De samenstelling van bestuur, redacties en commissies was in 2003 als volgt:

Bestuur
mr P.A. Blok, voorzitter; mw drs C.C.S. Wilmer, secretaris; mr J.J. Degenaar, penningmeester (vanaf 19 juni); mw drs I. den Daas-Dammers, lid (coördinatie clusters; vanaf 20 november); mw drs M.E.G. Dirven, lid (publiciteit, ledenwerving); mw drs J. Vroemen, lid (cultureel erfgoed; tot 19 juni); drs E.F.L.M. van de Werdt, lid (cultureel erfgoed; vanaf 20 november); J.H. de Wit, lid

Redactie Tijdschrift
drs M. van Lieshout, eindredacteur ; mw drs M.C. van Oudheusden; mw drs J.C.M. Pennings; P. Rhoen; mw drs B. van Santen; dr K. van Vliet; mw dr M. van de Vrugt; mw drs M.A.Vugts

Redactie Jaarboek
mw drs M.A. van der Eerden-Vonk; dr P.D. 't Hart, voorzitter; drs H.L.Ph. Leeuwenberg; drs A. Pietersma; dr J. Renes; drs M.H. Stafleu; mw drs E. Tobé

Activiteitencommissie
jhr.drs L.D.M.T. von Bönninghausen; P.J.M. Collard; J.K.L. van Laar; mw L. Oudshoorn; J. Roodvoets; mw N. Vlot-Werner, tijdelijk voorzitter; A. van der Wees.

Commissie Cultureel Erfgoed
drs H.M. van den Boomgaard; jhr.drs L.D.M.T. von Bönninghausen; drs C. van Buren; mw.drs H.J. van Eck; ir J.N.M. de Grood, voorzitter; ing. J.R. Hoogerland; J.A. Kocken; mw.mr M. Korenromp; L.A. van der Tuuk, adviseur; mw drs J. Vroemen, namens het bestuur (tot 19 juni); drs E.F.L.M. van de Werdt, namens het bestuur (vanaf 19 juni)

Projectgroep Singels
drs G.H. Abrahamse; ir C.A. Bos; drs Th.P.F. Haffmans; mw drs J. Vroemen, namens het bestuur (tot 19 juni)

Lustrumcommissie
mw drs M.E.G. Dirven, namens het bestuur; mw M.I.Y. Idsinga; mr J.J. Jager; dr H. Muller; drs J.J. Smit, voorzitter; mw P. Vlot-Werner

Oud-Utrecht op Internet
J. Tirion

Ledenadministratie
mw M.P.B. Bosch-Everaerd

Stichting Steunfonds Oud-Utrecht
mr P.A. Blok, namens het bestuur; drs J.D. Carrière; mr J.J. Degenaar, namens het bestuur

Het bestuur vergaderde zeven keer op de vaste vergaderplaats, de Fundatie van Renswoude, en drie keer ten huize van de secretaris. Met de tijdschriftredactie, de Activiteitencommissie, de Commissie Cultureel Erfgoed en de Projectgroep Singels werden afzonderlijke vergaderingen gehouden. Verder was een delegatie van het bestuur aanwezig bij een vergadering van de Jaarboekredactie.

De bestuursvacature die was ontstaan na het overlijden van de heer Kroes werd gesplitst. Mr J.J. Degenaar nam het penningmeesterschap op zich en mevrouw M.P.B. Bosch-Everaerd de ledenadministratie en de organisatie van het bezorgen van de jaarboeken.

Mevrouw Vroemen nam in de voorjaarsledenvergadering afscheid van het bestuur. In haar plaats werd de heer drs E.F.L.M. van de Werdt benoemd als contactpersoon met de Commissie Cultureel Erfgoed. In de eerder ontstane vacature van de heer Leonhart werd mevrouw drs I. den Daas Dammers benoemd met als taak het coördineren van de clusters van vrijwilligers.

De heer De Wit trok zich terug uit de Activiteitencommissie, maar bleef als bestuurslid het contact onderhouden.

In de loop van het jaar kwamen diverse vrijwilligers, die naar aanleiding van een oproep van het bestuur hadden aangegeven actief te willen zijn binnen de vereniging, de gelederen versterken. Om de werkzaamheden van het bestuur wat te verdelen werden zogenoemde clusters gevormd waarin vrijwilligers zich met specifieke taken bezighouden: organisatie Nicolaas van der Monde-lezing, organisatie jaarlijks groot evenement, publiciteit, fotografie, losse en administratieve taken.

De Commissie Cultureel Erfgoed werd naar aanleiding van de oproep met zes leden uitgebreid.

De vereniging telde ultimo 2003 1.983 betalende leden. Dit aantal is als volgt verdeeld: 1.801 gewone leden, 87 huisgenootleden, 58 jeugd- en U pasleden, 37 instellingen met winstoogmerk en 1 sponsor. Helaas waren er weer enkele tientallen leden die ondanks twee aanmaningen aan het eind van het jaar hun contributie nog niet hadden betaald. Daarmee blijft het aantal leden van de vereniging rond de 2.000 schommelen.

Publiciteit
De nieuwe ledenwerffolder is zo veel verspreid dat aan het eind van het jaar werd besloten tot het bijdrukken van een nieuwe voorraad. Nieuwe leden meldden zich niet alleen via de folder aan maar ook via de website van de vereniging.

De website werd vaker bezocht dan voorheen. Er werden plannen ontwikkeld voor uitbreiding en vernieuwing van de site die begin 2004 hun beslag moeten krijgen.

De vereniging presenteerde zich bij diverse culturele manifestaties met de nieuwe vouwwand en de verkooptafel. Dit heeft echter minder leden opgeleverd dan het jaar ervoor.

Tijdschrift
Het Tijdschrift verscheen zeven keer. Het zevende, extra nummer was een themanummer, gewijd aan het thema van de lustrumdag, het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie 150 jaar geleden. De beide lezingen, gehouden tijdens de lustrumdag op 11 oktober, werden hierin opgenomen.

In het verslagjaar, het Jaar van de Boerderij, werd een rubriek gewijd aan boerderijen in de provincie Utrecht, waarvan in elk nummer een aflevering verscheen. Ook de rubriek Utrechtse straatnamen, waarin steeds een opmerkelijke straat wordt beschreven, keerde in elk nummer terug. De rubrieken Van de bestuurstafel, Cultureel Erfgoed en Literatuursignalement werden voortgezet. Het eerste nummer bevatte een fotocollage met bijschriften die de gebeurtenissen van het afgelopen jaar in beeld brachten. Het is de bedoeling dit jaarlijks te herhalen.

Jaarboek
Het Jaarboek 2003 werd samengesteld uit zes artikelen over heel verschillende onderwerpen. Het artikel over de financiering van de verbouwing van de Buurkerk was in opdracht geschreven om een 'witte vlek' in de geschiedschrijving van de provincie Utrecht weg te werken.

Voor de een na laatste keer werd de kroniek over stad en provincie Utrecht verzorgd door mevrouw Th.A.M. Claerhoudt-van Helfteren opgenomen. De kroniek over het jaar 2004 zal uitsluitend nog betrekking hebben op de stad Utrecht. Daartoe is besloten omdat te veel edities van kranten en bladen en een te grote afhankelijkheid van derden het samenstellen van een echt representatieve kroniek niet mogelijk maken.

Het eerste exemplaar van het Jaarboek 2003 werd op 7 december in de Domkerk aangeboden aan de burgemeester van Utrecht, mevrouw mr A.H. Brouwer-Korf.

Ledenvergaderingen en andere activiteiten
De voorjaarsledenvergadering vond plaats op 19 juni in het auditorium van het hoofdkantoor van Fortis Nederland in Utrecht, waar de heer E.W.A.M. van de Boogaard het gezelschap welkom heette. Na afloop van de vergadering werden aan de heer L. Alberts, de winnaar van de Oud Utrechtprijs 2002, een cheque en bloemen overhandigd, waarna de heer Alberts vertelde over de totstandkoming van zijn artikel. Daarna gaven de heer Van de Boogaard en twee collega's een rondleiding door dit bijzondere gebouw met zijn vele kunstobjecten en fraaie uitzicht.

De najaarsledenvergadering werd op 20 november gehouden in het gebouw van de Engelse kerk aan het Van Limburg Stirumplein in Utrecht. Na de vergadering hield de archivaris van de Engelse kerk, de heer drs J.G. Rietveld, een inleiding over de 90-jarige geschiedenis van dit kerkgenootschap, waarover hij in het laatste nummer van het Tijdschrift een artikel heeft gepubliceerd. De opkomst was bij beide vergaderingen en de borrel na afloop zeer groot.

Er werden nog andere activiteiten door de vereniging of in samenwerking met anderen georganiseerd:

Het Historisch Café werd weer maandelijks georganiseerd, met uitzondering van de zomermaanden, en bleef goed bezocht.

De achttiende Nicolaas van der Monde-lezing vond plaats op 18 februari in de Pieterskerk. Ir C. Douma, voormalig bouwmeester bij de Nederlandse Spoorwegen, hield deze jaarlijkse lezing onder de titel: Drie historische 'spoorweg-bolwerken' aan het Moreelsepark over de drie oudste administratiekantoren van de Nederlandse Spoorwegen.

De Activiteitencommissie organiseerde op 27 februari een bezoek aan de Sterrenwacht Sonnenborgh.

Op 22 mei werd onder leiding van de heer F. Bos, medewerker van 't Gilde, een stadswandeling gehouden die in het teken stond van de schrijver C.C.S. Crone.

Op 28 mei hield prof.dr M.J. van Lieburg in het Utrechtse Diakonessenhuis een lezing over de geschiedenis van dit ziekenhuis en de andere diakonessenhuizen in Nederland.

Op 27 september werd een bezoek gebracht aan het Duitse Huis aan de Springweg in Utrecht, Mr J.C. van Hasselt, secretaris van de Ridderlijke Duitsche Orde, Balije van Utrecht, leidde de bezoekers rond door het gebouw. Doordat deze excursie zeer was overtekend zal in het nieuwe jaar een herhaling worden georganiseerd.

Op 13 december werd een bezoek gebracht aan het atelier van de beeldhouwer Paulus Reinhard in het bastion Manenburg.

Cultureel erfgoed
De Commissie Cultureel Erfgoed heeft zich ondermeer bezig gehouden met grote projecten als 'Bevaarbare Leidsche Rijn', het stationsgebied en de geplande hoogbouw op het Ledig Erf.

Projectgroep Singels
De doelstelling om belangstelling te wekken voor het Utrechtse Zocherplantsoen is bereikt met de feestelijke bijeenkomst in de Leeuwenbergkerk op 15 september 2002 en met de heruitgave van het Panorama van Utrecht, een van de winnende ideeën van de prijsvraag 'Beleef de singels!'. De projectgroep Singels is omgezet in de adviesgroep Singels, waarin de heren ir C. Bos en drs Th. Haffmans, die op persoonlijke titel zitting hebben in de Stichting Singelgebied, hun werkzaamheden voor de vereniging voortzetten.

De secretaris